Cornelis Saftleven - Satire op de leiders van de Rooms-Katholieke Kerk - 1629

KЦПƧƬ

Het beleg van ‘s-Hertogenbosch beheerste in 1629 maandenlang het nieuws. Kranten in heel Europa schreven erover en in dorpen en steden werd er uitgebreid over gesproken. Nieuwsgierige vorsten, edelen en rijke burgers logeerden in de omgeving van ‘s-Hertogenbosch om met eigen ogen te zien hoe de ‘onoverwinnelijke Moerasdraak’ werd bestreden. (Met de naam 'moerasdraak' werd de stad Den Bosch bedoeld, die indertijd omgeven was door zompig, moeilijk toegankelijk moerasland.) 

Het Beleg van 's-Hertogenbosch in 1629 was een door de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden groots opgezette belegering van de onder Spaans gezag staande stad 's-Hertogenbosch tijdens de Tachtigjarige Oorlog. Het beleg duurde van april tot half september en resulteerde in de inname van 's-Hertogenbosch door de Republiek onder leiding van stadhouder Frederik Hendrik van Oranje. De stad was belangrijk vanwege de strategische ligging. Het was een van de sterkste schakels in de Spaanse omsingeling van de Republiek. Door haar aanzien was een verovering daarom goed voor het prestige van de Republiek en de stadhouder. Spanje ondervond dat jaar problemen en dat bood de mogelijkheid voor deze gewaagde onderneming.

De Tachtigjarige Oorlog was de opstand van de Zeventien Provinciën tegen drie opeenvolgende koningen van het Spaanse Rijk: Filips II, Filips III en Filips IV. Het conflict begon als een bestorming van katholieke gebouwen door protestantse groepen: de Beeldenstorm (1566). Filips II stuurde de hertog van Alva naar de Nederlanden, om de rust terug te brengen en het katholicisme op te leggen als staatsgodsdienst. Edellieden zoals Willem van Oranje vluchtten naar het Heilige Roomse Rijk om van daaruit het verzet te organiseren. De eerste offensieven waren Oranjes eerste invasie (1568) en Oranjes tweede invasie (1572). Toch kon alleen het graafschap Holland onafhankelijk blijven, mede dankzij het gebruik van inundaties. Dit zelfstandige gebied kon zich langzaam uitbreiden, waarna het uitgroeide tot de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. Na decennia van strijd moest Spanje de onafhankelijkheid van de Republiek erkennen, terwijl de Zuidelijke Nederlanden onder Habsburgs gezag bleven (Vrede van Münster, 1648).

Over deze episode uit de Nederlandse geschiedenis heeft Cornelis Saftleven een satirisch schilderij gemaakt. Het schilderij toont prelaten, priesters en monniken – afgebeeld als dieren en fantasiewezens – die in processie het veroverde ‘s-Hertogenbosch verlaten. Ze voeren processiekruisen, rozenkransen, gezangenboeken, kerkbanieren en heiligenbeelden met zich mee. De stoet wordt aangevoerd door een als bisschop uitgedoste olifant – een persiflage op bisschop Ophovius – die door een varken op een kruiwagen de stad wordt uitgereden. Dat alles vindt plaats onder muzikale begeleiding van monsters die afkomstig lijken uit een schilderij van Jheronimus Bosch.

Het heeft allemaal niet mogen baten, zoals u weet. Het katholicisme is nog steeds volop aanwezig in Nederland, en dan met name in de zuidelijke provincies. Zo zitten we vele eeuwen later nog steeds opgescheept met gedrochtelijke priesters, diakenen en pastoors, en met hun somtijds beestachtige gedrag. De mens is hardleers, en dat geldt vooral voor de gelovige mens, alle schandelen binnen de roomse kerk van de afgelopen decennia ten spijt.

( #kunst #katholicisme #CornelisSaftleven )

https://historiek.net/satire-op-de-verovering-van-s-hertogenbosch-in-1629/138414/

https://nl.wikipedia.org/wiki/Tachtigjarige_Oorlog